ANH CHỊ EM CỦA CHÚA GIÊSU

Có một người không tên gởi thư hỏi tôi về việc đoạn Tin Mừng thánh Máccô 6: 1-6 đề cập đến anh chị em của Chúa Giêsu. Mátthêu 13:53-58 cũng tường thuật tương tự như thế. Những đoạn Tin Mừng này nói về việc Chúa Giêsu về thăm làng mình là Nadarét. Ngày thứ Bảy Ngài vào hội đường giảng dạy. Ngài làm được phép lạ và lời lẽ của Ngài chứa đựng những điều khôn ngoan phi thường. Do đó dân chúng buột miệng thốt lên: “Ông ta được khôn ngoan như vậy, nghĩa là làm sao? Ông ta làm được những phép lạ như thế, nghĩa là gì? Ông ta không phải là bác thợ, con bà Maria, và là anh em của các ông Giacôbê, Giôxê, Giuđa và Simon sao? Chị em của ông không phải là bà con lối xóm với chúng ta sao?”

Vấn nạn mà người không tên đặt ra là: Nếu Đức Mẹ đồng trinh, thì phải hiểu làm sao về việc Chúa Giêsu có anh chị em như đoạn Kinh Thánh mô tả trên đây?

Câu trả lời cho vấn nạn này đã được ghi chép trong cuốn GIÁO LÝ HỘI THÁNH CÔNG GIÁO ở các số 496-507. Công việc của tôi chỉ là trình bày lại theo ngôn ngữ dễ hiểu đối với mọi tầng lớp trong Cộng Đồng.

Đức tin Công Giáo dạy rằng Đức Mẹ Maria đồng trinh trọn đời, nghĩa là đồng trinh trước khi, trong khi, và sau khi sinh hạ Chúa Giêsu cho đến mãn đời. Vì thế anh chị em của Chúa Giêsu như đã mô tả trong Kinh Thánh phải được hiểu là bà con thân thuộc của Ngài ( xem St 13:8; 14:16 ; 29: 15 vv.). Nói cách khác, những người này là anh chị em họ của Ngài. Sau đây là những lý do để nâng đỡ lập trường này.

Thứ nhất, hai ông Giacôbê và Giôxê (còn gọi là Gioxép hay Giuse ở Mt 13:55 ) là con của một môn đệ Chúa Giêsu cũng trùng tên với Đức Mẹ mà Kinh Thánh gọi là “bà Maria khác” (Mt 28:1). Vì Giacôbê và Giôxê lại được gộp chung với Giuđa và Simon, nên ta có thể suy ra là cả bốn người đều là anh em họ chứ không phải là anh em ruột của Chúa Giêsu.

Thứ hai, xét về cách dùng chữ, thì chữ anh em và chị em trong ngôn ngữ Do Thái đều dùng để cho cả anh chị em ruột cũng như anh chị em họ. Ngay cả tiếng Việt cũng dùng như thế. Ba chữ anh, chị, em trong Việt ngữ đều dùng rất rộng rãi để chỉ anh chị em ruột, anh chị em họ hay anh chị em tổng quát trong một đoàn thể. Do đó, khi liên kết cách dùng chữ “anh chị em” ở đây với những dữ kiện khác ta có thể hiểu là Kinh Thánh muốn nói đến anh chị em họ của Chúa Giêsu.

Thứ ba, Tin Mừng thánh Luca 2:7 cho biết Chúa Giêsu là con đầu lòng của Đức Mẹ. Nếu Đức Mẹ có thêm con cái khác thì họ phải là em của Chúa Giêsu vì Ngài là con trưởng. Trong xã hội Do Thái thời đó, con đầu lòng hay con trưởng có quyền trên các em của mình. Còn em thì không có quyền khuyến cáo hay ra lệnh cho anh. Do đó những anh em của Chúa Giêsu trong hai đoạn Tin Mừng tiếp theo đây chỉ là anh họ. Trong Gioan 7:3-5 các thân nhân của Ngài đòi buộc Chúa Giêsu đi dự lễ Lều tại Giuđê. Còn trong Máccô 3:21, 31 thì các thân nhân của Ngài sợ rằng các hoạt động của Ngài gây ra dư luận không hay về gia đình của họ, nên họ cho rằng Ngài đã mất trí và tìm cách bắt Ngài. Vì là anh họ, nên những người này mới dám hành động như thế. Chứ làm em thì làm gì có quyền trên anh. Như thế, ta có thể nói Chúa Giêsu là con độc nhất của Mẹ Maria.

Thứ tư, trong Tin Mừng Gioan 19: 26-27, khi Chúa Giêsu sắp chết trên thập giá, thì Ngài ủy thác Đức Mẹ lại cho người môn đệ Chúa yêu cho ông chăm sóc. Nếu Chúa Giêsu có anh chị em ruột thì Ngài không cần phải làm như thế, vì bổn phận con ruột là phải lo lắng cho mẹ của mình. Cho nên, ta có thể chấp nhận rằng Đức Mẹ chỉ có một người con là Chúa Giêsu.

Ngoài những điều vừa nói, Giáo Hội còn dựa vào những điểm khác để tin vào sự đồng trinh trọn đời của Đức Mẹ. Thứ nhất, Giáo Hội tin Đức Mẹ đồng trinh là muốn nói rằng Đức Mẹ dâng hiến trọn vẹn cuộc đời của mình cho Chúa. Như thế, Đức Mẹ là gương mẫu cho Giáo Hội để Giáo Hội cũng phải dâng hiến trọn vẹn chính mình cho Chúa.

Thứ hai, sự đồng trinh của Đức Mẹ nói lên rằng việc Chúa Giêsu nhập thể là hoàn toàn do Thiên Chúa khởi xướng, chứ không do sáng kiến và sự can thiệp của loài người. Vì thế Chúa Giêsu có Thiên Chúa là Cha.

Thứ ba, sự đồng trinh của Đức Mẹ trong khi chịu thai và sinh hạ Chúa Giêsu nói lên sự siêu vượt của việc sáng tạo mới. Trong khi Ađam cũ đến từ đất và mang mầm mống của sự chết, thì Chúa Giêsu là Ađam mới do từ trời cao, tràn đầy Thánh Thần và mang mầm mống sự sống lại. Nhờ Ngài mà ta được cứu chuộc và được ơn phục sinh. Ngài khởi đầu cuộc tái sinh của các tín hữu nhờ vào Thánh Thần và lòng tin để họ trở nên nghĩa tử của Thiên Chúa.

Những điều trình bày ở trên vẫn không thể làm thỏa mãn hoàn toàn tâm trí người đọc. Tuy nhiên, niềm tin vào sự đồng trinh của Đức Mẹ khích lệ ta cố gắng sống trọn vẹn cho Chúa. Ta được mời gọi để trung thành với Chúa ngay giữa những cám dỗ chạy theo các thứ tà thần mà xã hội chung quanh đề xướng và lôi kéo. Sự đồng trinh trọn đời của Đức Mẹ vẫn là tiếng chuông nhắc nhở chúng ta trung thành với những dấn thân cao cả của mình.

Lm Phaolô Nguyễn Minh-Tâm